Son dəqiqə
16-06-2020, 15:00
1 005

Kür çayının aşağı axınında suyun səviyyəsinin azalmasının səbəbləri açıqlanıb

Kür çayının aşağı axınında suyun səviyyəsinin azalmasının səbəbləri açıqlanıb


Direktor, akademik Ramiz Məmmədov başda olmaqla, AMEA akademik H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun əməkdaşları - elmi işlər üzrə direktor müavini, dosent Məhərrəm Həsənov və Landşaftşünaslıq və landşaft planlaşdırılması şöbəsinin müdiri, dosent Mirnuh İsmayılov 3 gün müddətində Neftçala və Sabirabad rayonlarında ezamiyyətdə olublar.

Coğrafiya İnstitutundan bildirilib ki, tədqiqat qrupunun məqsədi son zamanlar Kür çayının aşağı axınında yaranmış su probleminin tədqiqi, səbəblərinin araşdırılması və tövsiyə tədbirlərinin hazırlanması olub.

Alimlər Azərbaycanın baş su arteriyası olan Kür çayında suyun səviyyəsinin iyun ayında, yəni suya tələbatın artdığı yay fəslinin başlanğıcında kəskin şəkildə azalmasını, hətta Neftçala rayonunun Xıllı məntəqəsindən çayın mənsəbinə qədər olan yatağın tamamilə dəniz suları ilə tutulmasını müşahidə ediblər. Onlar bildiriblər ki, bu vəziyyət çayın deltasında və ona yaxın ərazilərdə sıx məskunlaşmış əhalinin su ilə təminatında ciddi problemlər yaradıb. Xıllı məntəqəsi ilə Salyan şəhəri arasında Kür çayı dəniz suyu ilə qarışmış halda və ya, az da olsa, çay suyu şəklində axır. Çayın bu hissəsində vaxtı ilə 100-150 m. enində yataqboyu su axdığı halda, hazırda səviyyənin kəskin şəkildə azalması ilə əlaqədar olaraq sulu yatağın eni bəzi yerlərdə 4-5 m-ə qədər azalıb. Çay yatağı boyunca ölçülərini tez-tez dəyişən uzunsov adalar əmələ gəlib. Bəzi yerlərdə çay yatağının akkumulyativ sahilləri tamamilə sudan azad olub. Kür çayında suyun azalması ilə adaların əmələ gəlməsi və ya yatağın quru hissələrinin genişlənməsi prosesi Sabirabad rayonunda və həmçinin Araz çayının yatağında da müşahidə edilib.

Tədqiqatçılar çayda suyun azalmasının və dəniz suyunun çay dərəsinə dolmasının bir neçə səbəbini aydınlaşdırıblar: "Bunlardan birincisi Xəzər dənizi səviyyəsinin dövrü olaraq qalxıb-enməsi ilə əlaqədar aşağı axında çayda dib eroziyasının tez-tez dəyişməsi və çay dərəsinin dibinin dəniz səviyyəsindən aşağı düşməsidir. İkinci səbəb Kür çayının bu hissəsində asılı materialların kəskin azalması, üçüncü səbəb çay yatağında gedən eroziya proseslərinin dəyişməsidir. Dördüncü, əsas amillərdən biri Xəzər dənizinin Neftçala sahilləri üçün xarakterik olan şərq, şimal-şərq və cənub-şərq istiqamətli küləklərin təsiri ilə dəniz suyunun Kür çayının mənsəbinə və yataqboyu çay axınının əksinə qovularaq çay məcrasının doldurulmasıdır. Beşinci səbəb Kür və Araz çayları boyunca, eyni zamanda, Kürün qolları üzərində mövcud olan qum-çınqıl karxanalarının təsiri, Altıncı səbəb isə Kür çayının su potensialı ilə istehlakçı arasında münasibətlərin düzgün idarə edilməməsidir. Kür çayında məcra prosesləri çox mürəkkəb olduğu üçün digər səbəblərin də mövcudluğu qaçılmazdır. Bütün bu problemlərin həlli Kür çayı boyunca əsaslı şəkildə kompleks hidroloji, iqlim, hidrogeoloji, geomorfoloji, landşaft və hidroiqtisadi tədqiqatlar aparmağı tələb edir". (apa.az)

XeberTv.info

Digər xəbərlər

Zığda fəhlələrin üzərinə metal konstruksiya çökdü
Azərbaycan Ordusunun bölmələri döyüş atışları keçirir - VİDEO
İlham Əliyev MHP sədrinin müavinini qəbul edib
İlham Əliyevlə Ərdoğan birgə şam etdilər
"Taliblər" prezident sarayında - VİDEO
Prezident İlham Əliyev Türkiyənin ticarət nazirini qəbul edib
Sahibə Qafarova Valentina Matviyenko ilə görüşdü - FOTOLAR
Nazir: “Yüzlərlə bağçada qida ilə bağlı ciddi problemlər var”
Rabitə Nazirliyi, yoxsa gənc qızları işə düzəltmə bürosu ?
Həbsdəki icra başçılarının övladları niyə vəzifəyə təyin edildi?
Bakıda qadınlar dalaşdı - Xəstəxanalıq oldular
Suqovuşan və Talışa gedən yolların bərpasına başlanıldı
Əli Həsənova məxsus bina boşaldılır - FOTO
3 hakimin səlahiyyətlərinə xitam verildi
Azərbaycanda 8 gün iş olmayacaq
Son sutkada 32 nəfər COVID-19-dan vəfat edib
Toylar 1 saatdan artıq keçirilməyəcək - Türkiyədə
Qurban Qurbanovda koronavirus aşkarlandı
Göygöldə gənc oğlan intihar edib
Şagirdlərin sayını artırmaq üçün 15 qoyun məktəbə qəbul edilib-ŞOK QƏRAR
Düşmən Gəncə və Mingəçeviri atəşə tutub
MƏNİ 9 AYDIR YURDUMA HƏSRƏT QOYAN "QANUNLARINIZA" ETİRAZ EDİRƏM! VİDEO
Parkda görüntüləri yayılan cütlük sərxoş vəziyyətdə imiş - VIDEO
“Əli və Nino” filmi Macarıstanın paytaxtı Budapeşdə nümayiş edilib.
Düşmən təxribatları nəticəsində ölən mülki əhalinin sayı açıqlandı - FOTO
“Laçın dəhlizi nəzarətə götürülməli, Arutyunyan həbs olunmalıdır”
Azərbaycanda klub təcili yardıma görə cəzalandırıldı
İbrahimoviç "Milan"a qayıtdı
"Formula 1": Daha üç ölkədə yarış keçirilməyəcək
Həbs edilən “Azərxalça” sədrinin oğlu Səbailin polis rəisidir
{sape_links}{sape_article}